Zanim wybierzemy się do lasu po grzyby, musimy się odpowiednio przygotować. Wcale nie jest obojętne, w jaki sposób zbieramy grzyby i jak przynosimy je z lasu do domu.

Żeby zbierać grzyby do jedzenia, nie wystarczy umieć odróżnić najważniejsze gatunki grzybów, wiedzieć jak je zbierać, ale trzeba mieć prosty i nieodzowny ekwipunek.

Jak zbierać grzyby?

W czym przenosić

Grzyby najlepiej zbierać do przewiewnych koszy lub łubianek. Nie należy zbierać grzybów do worków plastikowych czy reklamówek ponieważ w nich grzyby łatwo ulegają zaparzeniu i zepsuciu. Wtedy mogą wytwarzać substancje trujące i szkodliwe dla zdrowia.

Jakie okazy zbierać

Nie powinno się również zbierać okazów bardzo młodych i starych. Zbyt młode owocniki ciężko jest zidentyfikować w związku z czym istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo pomylenia ich z grzybami trującymi takimi jak muchomor sromotnikowy. Osobniki za stare często wykazują oznaki zepsucia i mogą być przyczyną zatruć. Nie należy również zbierać grzybów zaczerwienionych, czyli owocników z żerującymi w nich larwami owadów.

Metoda zbierania grzybów

Prawidłową metodą zbierania grzybów jest ich delikatne wykręcanie z podłoża. Metoda ta nie powoduje uszkodzenia grzybni i pozwala na dokładną identyfikację grzyba.

Co mieć przy sobie

Na grzybobranie należy zabrać ze sobą klucz do oznaczania grzybów lub atlas grzybowy z kolorowymi zdjęciami. Nie należy zbierać grzybów których nie jesteśmy w stanie zidentyfikować lub co do których mamy wątpliwości.

Osobom niedoświadczonym w zbieraniu grzybów zaleca się zbieranie tylko gatunków o spodzie kapelusza w postaci rurek (tzw. gąbki)

Dbaj o środowisko: gatunki chronione, niejadalne i trujące

Nie należy zbierać grzybów będących pod ochroną, nawet jeśli są jadalne – rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących grzybów objętych ochroną (Dz. U. z dnia 28 lipca 2004 Nr 16 poz. 1765).

Nie wolno niszczyć grzybów niejadalnych i trujących ponieważ są pokarmem dla zwierząt leśnych oraz symbiontami drzew i korzeni.

Postępowanie z grzybami po zebraniu

Oto podstawowe zasady, które pomogą w prawidłowym postępowaniu z grzybami:

• Grzyby należy przechowywać w suchym i przewiewnym miejscu tak aby niemożliwe było ich zapleśnienie.
• Grzyby suszone należy przechowywać w woreczkach bawełnianych, lnianych lub wykonanych z innego przewiewnego materiału, jednocześnie zapewniające skuteczną ochronę przed owadami.
• Potrawy przygotowane z grzybów najlepiej spożyć tego samego dnia. Nie należy przechowywać potraw z grzybów dłużej niż 24 godziny - nawet przetrzymując w lodówce.
• Ze względu na ciężkostrawność grzybów, nie należy spożywać ich w dużych ilościach - zwłaszcza wieczorem.
• Nie należy spożywać alkoholu po lub przed spożyciem grzybów. Alkohol może potęgować działanie substancji trujących.
• Nie należy podawać grzybów dzieciom, osobom starszym i chorym.

Objawy zatrucia grzybami

Najczęstsze i najniebezpieczniejsze zatrucia spowodowane są muchomorem sromotnikowym. Pierwsze objawy zatrucia występują najczęściej po 6-8 godzinach, a nawet i znacznie później. Objawami zatrucia są:

• silne osłabienie
• bóle głowy
• brzucha i wątroby
• ostra biegunka i wymioty

Po pewnym czasie może pojawić się żółtaczka. Pierwsze silne objawy mogą chwilowo ustąpić, po czym powrócić.

Przy zatruciach innymi gatunkami grzybów do wymienionych już objawów mogą dołączyć jeszcze: zaburzenia wzroku i równowagi, duszność, zaczerwienienia skóry twarzy, pora Ŝenie kończyn, silne pragnienie, gorączka, odurzenie, a nawet utrata przytomności.

Pierwsza pomoc

Bez względu na to jaki gatunek grzyba spowodował zatrucie, koniecznie należy:

• Wezwać lekarza a w przypadku podejrzenia zatrucia muchomorem sromotnikowym należy jak najszybciej przewieźć chorego do szpitala.
• Jeżeli objawy zatrucia wystąpią niezbyt długo po zjedzeniu potrawy (najwyżej kilka godzin) trzeba natychmiast spowodować wypróżnienie żołądka poprzez wywołanie wymiotów. W tym celu należy podrażnić tylną ścianę gardła lub wypić roztwór ciepłej wody z solą (200-300 ml dorośli, 100 ml dzieci). Następnie podać choremu środki przeczyszczające, aby jak najszybciej usunąć z całego przewodu pokarmowego resztki niestrawionych grzybów.
• W celu ułatwienia i przyspieszenia diagnozy należy dostarczyć do badania (jeżeli to możliwe) zabezpieczony materiał taki jak: resztki niespożytej potrawy, obierzyny, wymiociny.
• Nie należy podawać mleka (tłuszcze ułatwiają wchłanianie niektórych substancji toksycznych do krwi), a w żadnym wypadku alkoholu!
• Wszystkie osoby, które spożywały tą samą potrawę również powinny poddać się kontroli lekarskiej, nawet jeśli nie wystąpiły u nich objawy zatrucia.

Porady grzybowe

W przypadku braku pewności czy zebrane przez nas grzyby są jadalne, warto skorzystać z bezpłatnych porad grzybowych udzielanych przez grzyboznawców w:

Wojewódzkiej Stacji Sanitarno -Epidemiologicznej w Lublinie przy ul. Pielęgniarek 6.

Godziny udzielania porad/wystawiania atestów: poniedziałek - piątek: 7.30 - 15.00