Szczepienia - przeciwskazania, odczyny, powiklania

Kiedy powinienem szczepić się lub dziecko?

Pamiętaj, kwalifikację do oszczepienia przeprowadza lekarz. Mogą wystąpić różne przeciwskazania - poniżej lista typowych przykładów (ale nie jest to lista kompletna):

• ostre objawy chorobowe z gorączką powyżej 38,5 C,
• choroby przewlekłe w okresie niewyrównania,
• przeciwwskazania do szczepienia szczepionkami żywymi: ciężkie zaburzenia odporności (ciężkie wrodzone i nabyte niedobory odporności, białaczki, chłoniaki, uogólniony proces nowotworowy, radioterapia, wysokie dawki sterydów, przeszczepienie szpiku, transplantacje narządów),
• nadwrażliwość na składniki szczepionki (np. uczulenie na białko jaja kurzego zawarte w niektórych szczepionkach),
• niepożądane odczyny poszczepienne po pierwszej dawce szczepionki.

Co nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia?

W każdym przypadku konieczne jest indywidualne badanie lekarskie, jednak do typowych przykładów zaliczyć można:

• zakażenia górnych dróg oddechowych lub biegunka z temperaturą niższą niż 38,50 C,
• alergia, astma, katar sienny, sapanie przez zatkany nos,
• wcześniactwo, niemowlęta z niską masą ciała, dziecko karmione piersią,
• niedożywienie
• zapalenie skóry, wyprysk lub miejscowe zakażenie skóry,
• przewlekłe choroby serca, nerek, wątroby, płuc (w okresie wyrównania),
• stabilny stan neurologiczny,
• cukrzyca
• antybiotykoterapia
• niskie dawki sterydów lub miejscowe ich stosowanie (np. na skórę lub wziewnie).

Odczyny i powikłania po szczepieniach

Istotą szczepienia jest wprowadzenie do organizmu antygenu (zabitych albo żywych osłabionych drobnoustrojów lub ich fragmentów), który wywołuje reakcję układu odpornościowego. Następstwem jest wytworzenie pamięci odpornościowej. Dzięki niej, gdy organizm w przyszłości zetknie się z żywym agresywnym drobnoustrojem, będzie mógł zareagować przygotowaną obroną immunologiczną. To rozpoznanie podanego w szczepionce antygenu zawsze owocuje reakcją organizmu, większą lub mniejszą, czasem niezauważalną, czasem jednak powodującą wyraźne objawy.

Reakcje organizmu związane ze szczepieniem

Odczyny poszczepienne - spodziewane, możliwe, prawidłowe reakcje związane z działaniem szczepionki w ustroju. Są to zaczerwienienie, obrzęk, bolesność, naciek w miejscu szczepienia, czasem podwyższenie temperatury ciała, złe samopoczucie, bóle głowy. Największe reakcje miejscowe występują po szczepionkach zawierających żywe drobnoustroje (np. przeciw gruźlicy), najmniejsze po anatoksynach.

Powikłania poszczepienne - nadmierne, niepożądane, nieprawidłowe reakcje organizmu na podaną szczepionkę (choroba poszczepienna). W przeciwieństwie do dość częstych odczynów poszczepiennych, powikłania poszczepienne występują rzadko, ryzyko i częstość ich występowania jest nieporównywalnie mniejsze od ryzyka narażenia się na groźne choroby, przeciwko którym te szczepienia się stosuje.